Podsumowanie listopada 2025 na rynku diamentów

Sankcje nałożone na rosyjskie diamenty od 2022 roku znacząco zmieniły globalny krajobraz branży. Restrykcje państw G7, wymierzone głównie w Alrosę – jednego z największych producentów diamentów na świecie – objęły zarówno surowe, jak i oszlifowane diamenty, co zaburzyło dotychczasowy system dostaw i wymusiło na firmach rozwój bardziej transparentnych łańcuchów wartości. Jednocześnie restrykcje stały się impulsem do wprowadzenia nowych standardów śledzenia pochodzenia diamentów, które w wielu krajach zaczęły pełnić funkcję kluczowego narzędzia compliance.

Artykuł The Diamond Press (Diamond Trade on Notice as Russian Sanctions May Ease) zwraca uwagę, że obecnie pojawiają się sygnały sugerujące możliwość złagodzenia lub częściowego zniesienia sankcji wobec Rosji. W tle pojawia się wizja politycznych rozmów i potencjalnych porozumień (tu sytuacja zmienia się dynamicznie, więc warto mieć na uwadze spekulacyjny charakter tych przemyśleń), które mogłyby doprowadzić do stopniowego przywrócenia dostępu rosyjskich diamentów na rynki zachodnie. Gdyby taki scenariusz się zrealizował, globalny rynek diamentów mógłby szybko odczuć skutki ponownego napływu surowców z Rosji, która przed wybuchem wojny odpowiadała za około jedną czwartą światowej produkcji.

Powrót Alrosy do pełnej aktywności eksportowej miałby istotny wpływ na ceny i podaż. Po okresie ograniczeń, który przyniósł niedobory i zwiększoną presję na alternatywnych producentów, większa podaż mogłaby spowodować spadek cen surowców. To z kolei przyniosłoby korzyści producentom biżuterii oraz detalistom, ale jednocześnie zagroziłoby pozycji firm, które próbowały zbudować przewagę w okresie nieobecności rosyjskich diamentów na głównych rynkach. Próbowały, ale wielu z nich się nie udało i cierpią już teraz na problemy płynnościowe. Równocześnie zmieniłaby się dynamika handlowa – uproszczeniu uległyby łańcuchy dostaw, odciążone z konieczności stałego omijania rosyjskiego surowca.

Zniesienie sankcji nie rozwiązałoby jednak problemów natury reputacyjnej. Nawet jeśli handel rosyjskimi diamentami stałby się ponownie legalny, część marek i konsumentów mogłaby odnosić się do nich z rezerwą z powodów etycznych lub politycznych. W rezultacie znaczenie traceability mogłoby utrzymać się na wysokim poziomie, a pełna transparentność pochodzenia stałaby się warunkiem niezbędnym do ponownego wprowadzenia rosyjskich kamieni na najbardziej wymagające rynki.

W praktyce rynek stoi dziś przed dwoma równoległymi wektorami: możliwością odblokowania podaży z Rosji oraz trwałą transformacją standardów etycznych i technologicznych, które sankcje zapoczątkowały. To właśnie napięcie między zmianą polityczną a rosnącymi wymaganiami dotyczącymi odpowiedzialnego pozyskiwania surowców będzie w najbliższych latach determinować kierunek rozwoju globalnego handlu diamentami.

Natomiast w kwestii zniesienia sankcji na rosyjskie diamenty – najpierw musiałaby zakończyć się agresja tego państwa na Ukrainę, a w dalszej kolejności, zapewne w toku negocjacji, byłyby znoszone kolejne sankcje. Będzie to więc zapewne proces ewolucyjny, a nie rewolucja i szybki powrót do stanu sprzed lutego 2022 r. Zresztą, nawet wątpliwy do przyjęcia plan D. Trumpa zakłada stopniowe i selektywne znoszenie sankcji.

Normalizacja rosyjskich dostaw rodzi także pytania o status diamentów wydobytych i sprzedanych w okresie sankcji, co ponownie podkreśla znaczenie weryfikacji pochodzenia. W efekcie trwalszym następstwem sankcji może okazać się rozwój rozbudowanego systemu nadzoru nad łańcuchem dostaw.

Zamknięcie amerykańskiej administracji spowodowane tarciami politycznymi między Demokratami a Republikanami zostało zakończone, przynajmniej do stycznia, prowizorycznym porozumieniem. Tegoroczny shutdown był rekordowo długi, przez co rynek musiał żyć z niepełnym obrazem amerykańskiej gospodarki. Shutdown był też na tyle długi, że dane dopiero zaczynają napływać i np. nie ma jeszcze aktualnych odczytów z rynku pracy, a jedynie ukazał się raport za wrzesień, mało inspirujący jeśli chodzi o kreację miejsc pracy. Dodatkowo, indeksy koniunktury, typu ISM czy Chicago PMI, a także zaufania konsumentów, rozczarowały.

W tle jest też przyszłoroczna zmiana na stanowisku szefa Fed. Ma nim, wg aktualnych i bardzo prawdopodobnych spekulacji, zostać K. Hasset, aktualny szef doradców ekonomicznych prezydenta Trumpa. Budzi to uzasadnione obawy co do niezależności nowego szefa Fed – otwarcie popiera on mocne obniżki stóp, dokładnie powtarzając retorykę D. Trumpa. Oczywiście, Fed podejmuje decyzje kolegialnie, jednak jego wybór osłabiłby wiarygodność tej instytucji i wpłynął na gorsze postrzeganie amerykańskiego dolara.

Natomiast i bez zmiany na stanowisku szefa Fed, grudniowa decyzja o stopach procentowych (zapadnie już 10 grudnia) niemal na pewno przyniesie kolejną ich obniżkę o 25 pb. Scenariusz ten wspierany jest przez obawy o rynek pracy i globalną dezinflację. W tym momencie kontrakty na stopy procentowe wskazują na niemal pewną obniżkę stóp.

Dla amerykańskiego konsumenta to dobre wiadomości. Kolejna obniżka stóp, a w perspektywie 2026 r. kolejne obniżki, przy stabilnej inflacji, zwiększać będą skłonność do konsumpcji, oczywiście przy założeniu, że sytuacja na rynku pracy ulegnie poprawie. Póki co dane o sprzedaży detalicznej publikowane są z opóźnieniem i dysponujemy odczytem za wrzesień, który był na zgodnym z oczekiwaniami poziomie 4,3% r/r.

Wykres 1. Sprzedaż detaliczna w USA w ujęciu rocznym.

Pierwsze podsumowania wydatków związanych z Black Week (szczegóły prezentowane w dalszej części raportu) potwierdzają wysoką skłonność Amerykanów do konsumpcji i rekordy sprzedażowe. Dla rynku jubilerskiego to dobry prognostyk.

W najbliższych dniach zostanie opublikowany wskaźnik inflacji CPI, bo póki co dysponujemy tylko wrześniowym odczytem. Od lipca inflacja rośnie, do 3% w ujęciu rocznym we wrześniu, ale to i tak niższa trajektoria wzrostu niż zakładali analitycy. Póki co nie jest to problemem w obniżkach stóp, chociaż Fed cały czas wystrzega się oznajmienia, że jest to cykl obniżek.

Wykres 2. Inflacja CPI w USA w ujęciu rok do roku

Najbliższa decyzja FOMC, która zapadnie 10 grudnia, wydaje się być formalnością. Obniżka o 25 pb. na ten moment jest pewna, a istotniejsza będzie retoryka płynąca z przekazu komunikatu po posiedzeniu oraz samej konferencji prezesa J. Powella. W grudniu poznamy też najnowsze projekcje makroekonomiczne od Fedu, co dodatkowo będzie wspierać wartość prognostyczną grudniowego posiedzenia.

Wykres 3. Raport ADP (zmiana zatrudnienia w amerykańskim sektorze prywatnym).

Bolączką amerykańskiego rynku pozostaje rynek pracy, aczkolwiek jest to wiedza oparta na nieoficjalnych danych, bowiem raport Departamentu Pracy został opublikowany za miesiąc wrzesień. Natomiast, posiłkując się raportami prywatnej agencji ADP, po raz kolejny widać słabość rynku pracy, bo w listopadzie, zamiast kreacji miejsc pracy w sektorze prywatnym, pojawił się ich spadek o 32 tys. Póki co nie jest to groźne, ale jeśli sytuacja nie będzie się poprawiać, zacznie to w końcu rzutować na wzrost bezrobocia, a to z kolei przełoży się na gorsze nastroje konsumentów oraz ich siłę nabywczą.

Poza USA zwraca też uwagę kolejny dobry odczyt sprzedaży detalicznej w Hongkongu. W październiku sprzedaż dóbr luksusowych trwałych wzrosła dzięki rosnącej pewności konsumentów i stałemu napływowi turystów. Przychody z biżuterii, zegarków i cennych upominków zwiększyły się o 10% r/r do 4,94 mld HKD (634,4 mln USD), co oznacza szósty z rzędu miesiąc wzrostu. Odbicie azjatyckiego popytu byłoby korzystnym czynnikiem dla rynku diamentów.